Sunday, July 16, 2017

Επιτακτική η ανάγκη δημιουργίας χώρων πρασίνου στα αστικά κέντρα

Σύμφωνα με στοιχεία της WWF, που προήλθαν από την εφαρμογή WWF GreenSpaces, οι πολίτες φαίνεται να είναι ιδιαίτερα δυσαρεστημένοι από τη μη ύπαρξη ικανοποιητικού αριθμού χώρων πρασίνου στο αστικό τοπίο. Ο δρόμος φαίνεται ακόμα να είναι μακρύς μπροστά μας, προκειμένου να αποκτήσουμε βιώσιμες πόλεις. «Αυτό που χρειάζεται είναι να συνειδητοποιήσουν όλοι, δημοτικές αρχές και πολιτεία, πως το πράσινο δεν είναι πολυτέλεια, αλλά αναπόσπαστο στοιχείο της ποιότητας ζωής στις πόλεις. Χρειάζεται επίσης να συνειδητοποιήσουν πως οι χώροι πρασίνου δεν πρέπει να είναι μαυσωλεία, αλλά χώροι ζωντανοί για τους πολίτες», δηλώνει ο Αχιλλέας Πληθάρας υπεύθυνος προγραμμάτων ευαισθητοποίησης του WWF Ελλάς.

Ειδικότερα, από τους 1.700 χώρους, μόλις 261 είναι αυτοί που έχουν βαθμολογηθεί με πάνω από 8. Πρόκειται για χώρους μεγάλης εμβέλειας, στους οποίους περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων: το Πάρκο Σταύρος Νιάρχος στο ΚΠΙΣΝ στην Καλλιθέα, το Πάρκο Οινόης Ορεστιάδας, το Πάρκο Άλκηστις Αγοραστάκη στα Χανιά και το Πάρκο Φλοίσβου στο Παλαιό Φάληρο. Την υψηλή τους θέση από την περσινή έκθεση του 2016, διατήρησαν επίσης, το πάρκο Ασυρμάτου στον Άγιο Δημήτριο Αττικής, το Άλσος Βεΐκου στο Γαλάτσι και το Παυσίλυπο στην Καρδίτσα.
«Το WWF GreenSpaces είναι η φωνή των πολιτών για το πράσινο της πόλης τους. Η άποψη τους, όπως καταγράφεται μέσα από την εφαρμογή, δείχνει ότι όλες οι δημοτικές αρχές μπορούν να κάνουν πολλά περισσότερα για να προσφέρουν ένα καλύτερο περιβάλλον στους δημότες και να τους φέρουν ξανά στο πράσινο της γειτονιάς και της πόλης τους. Καλούμε λοιπόν τις δημοτικές αρχές να μελετήσουν εποικοδομητικά την άποψη των πολιτών και να προβούν άμεσα σε πρωτοβουλίες για περισσότερο και καλύτερο πράσινο», σημειώνει ο κ. Πληθάρας.
Σημειώνεται ότι από τον Απρίλιο του 2016, όταν το WWF Ελλάς δημιούργησε τη δωρεάν εφαρμογή για κινητά «WWF GreenSpaces», που δίνει τη δυνατότητα σε όλους να ανακαλύψουν τους χώρους αστικού πρασίνου και να τους αξιολογήσουν, περισσότεροι από 8.500 πολίτες έχουν ήδη καταγράψει και βαθμολογήσει πάνω από 1.700 χώρους πρασίνου σε 126 ελληνικές πόλεις. Η εφαρμογή δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος WWF Καλύτερη Ζωή, για τη βελτίωση της καθημερινότητας των πολιτών, μεγάλος δωρητής του οποίου είναι το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος και υποστηρικτής το Κοινωφελές Ίδρυμα Ιωάννη Σ. Λάτση.

Γιατί χρειαζόμαστε χώρους πρασίνου στις πόλεις;
Υπάρχει άμεση ανάγκη να αποδοθεί η αναγκαία σπουδαιότητα στα πολλαπλά οφέλη που αποκομίζει ο πολίτης από την επαφή με το πράσινο στην πόλη και την ενασχόληση μ’ αυτό. Τα οφέλη εκτός από διατροφικά, περιβαλλοντικά, κοινωνικά, οικονομικά και αισθητικά είναι και οφέλη που αφορούν την βελτίωση της ψυχικής και της σωματικής υγείας.
Όπως για πολλές χώρες, αποτελεί πλέον αναγκαιότητα και για τη χώρα μας, η επείγουσα συνεισφορά στην βελτίωση της υγείας των πολιτών μέσα από δράσεις που συνδέονται με το πράσινο στην πόλη, την αστική γεωργία και την αστική δενδροκομία. Η διαθεσιμότητα των χώρων υπάρχει, αλλά δεν χρησιμοποιούνται συστηματικά για θεραπευτικούς και κοινωνικούς σκοπούς σε όφελος των πολιτών.
Το θεραπευτικό πλεονέκτημα των ελεύθερων χώρων προσφέρεται αδαπάνως, με μικρές παρεμβάσεις, συλλογική προσπάθεια και ευαισθησίες των υποκινητών της ιδέας. Γενικά ο αστικός χώρος των ελληνικών πόλεων χαρακτηρίζεται από ασφυκτικές συρρικνώσεις & εκτατικές τσιμεντοποιήσεις, από έλλειψη κατάλληλου σχεδιασμού, ελάχιστη έως μηδενική αξιοποίηση και διαχείριση των ελεύθερων χώρων Νοσοκομείων και Νοσηλευτικών Ιδρυμάτων, χωρίς έξυπνες αναπλάσεις και προσαρμογή τους στις σύγχρονες θεραπευτικές πρακτικές κ.λπ..

Τι είναι οι Θεραπευτικοί κήποι;
Ο θεραπευτικός κήπος είναι μια εξελισσόμενη αντίληψη περί τον κήπο που κερδίζει συνεχώς φίλους και οπαδούς. Η θεραπευτική του αξία και ωφελιμότητα σχετίζεται με τη μείωση του στρες και την ικανότητα του χώρου (ανθόκηπος, λαχανόκηπος, οπωρώνας, δάσος, άλσος, πάρκο, κ.λπ.) να ηρεμεί, να ανανεώνει προκαλώντας ευεξία και να αποκαθιστά την πνευματική και συναισθηματική υγεία.
Η θεραπευτική διάσταση του πρασίνου και των κηποτεχνικών δραστηριοτήτων, στο σχολείο, στο νοσοκομείο ή στο ψυχιατρικό κέντρο, τα κέντρα αποθεραπείας και αποκατάστασης κλπ, επιβάλλεται να αποτελέσουν βασική μέριμνα της πολιτείας και των Υπηρεσιών Υγείας, αλλά και των Διοικήσεων των ιδρυμάτων Νοσηλείας, Αποκατάστασης και Φροντίδας. Αυτά μπορούν να αναδειχθούν και να υλοποιηθούν μέσα από πλαίσιο ενός φιλόδοξου Προγράμματος ανάδειξης της Φιλοσοφίας & της Χρησιμότητας των Θεραπευτικών Κήπων και της Θεραπευτικής Φυτοκομίας, διεθνώς γνωστών σαν Therapeutic Gardens, Healing Gardens και Therapeutic Horticulture αντίστοιχα, κατ’ άλλους Οικοθεραπεία (Ecotherapy)».
Με την ευκαιρία αυτή, τονίζουμε ότι η σύγχρονη αντίληψη των θεραπευτικών κήπων δεν αφορά μόνο τους χώρους Νοσηλευτικών Ιδρυμάτων, αλλά κάθε ανοικτό χώρο ο οποίος μπορεί με στοχευμένες βελτιώσεις να συγκεντρώνει και να προσφέρει τα πλεονεκτήματα και ευκαιρίες «της ψυχικής ανάτασης και της σωματικής άσκησης και αποκατάστασης».

Μια τέτοια δράση έχει αναλάβει το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, όπου μέσα από μικρές ομάδες 15 ατόμων ηλικίας 65 και άνω προσπαθεί να λειτουργήσει τον θεραπευτικό κήπο, ένα ήρεμο τοπίο που αποπνέει ασφάλεια, σιγουριά και γαλήνη, που προσφέρει καταφύγιο, δημιουργική ενασχόληση, παρατήρηση, που βάζει τον ίδιο τον ασθενή να συμβιώσει, να ανακαλύψει ή να απελευθερώσει τη δυναμική του φυσικού περιβάλλοντος μέσα από τις αισθήσεις του.

Σχετικές έρευνες καταδεικνύουν ότι η οπτική διέξοδος προς το τοπίο, η συχνή παρουσία του ασθενούς σε κατάλληλα διαμορφωμένο περιβάλλοντα χώρο με βοτανική ποικιλότητα, με ήχους, χρώματα, επαφή με τα φυτά, την πανίδα και το χώμα, η αμεσότητα προσπέλασης στον φυτεμένο χώρο και η ενεργός συμμετοχή ασθενών στη δημιουργία, στην εποχιακή συντήρηση και την ανακαίνιση κήπων, η διαθεσιμότητα βασικού εξοπλισμού εργασίας και διαδρόμων κίνησης και άλλες κατάλληλες υποδομές «άνετης» εμπλοκής σε υπαίθρια χειρονακτική εργασία, ακόμα και με παροχή της δυνατότητας ο κάθε ασθενής να ορίζει τον δικό του κηποχώρο μέσα στην ομάδα συμβάλλουν στην ανάπτυξη ισχυρού αισθήματος «βιοφιλίας» στους ασθενείς, βοηθούν νου και σώμα, αποκαθιστούν τη συναισθηματική υγεία, συμβάλλουν στη συντομότερη ανάρρωση κ.α.