Wednesday, November 9, 2016

Η επιβλητική Κόνιτσα

Γεφύρι Κόνιτσας
Ολοκληρώνοντας την επίσκεψή μας στα Μαστοροχώρια, πήραμε το δρόμο προς την Κόνιτσα με πρώτο σταθμό το γνωστό γεφύρι της Κόνιτσας που διαπερνάται από τον ποταμό Αωό, όπου λίγο παρακάτω τον συναντούν ο ποταμός Σαραντάπορος και ο ποταμός Βοϊδομάτης. Το γεφύρι αυτό χτίστηκε, όπως μας είπαν οι χωριανοί, το 1870-71 από συνεργείο 50 μαστόρων με επικεφαλής τον πρωτομάστορα Ζιώγα Φρόντζο από την Πυρσόγιαννη και με δωρεές των κατοίκων της πόλης και κυρίως του Γιαννιώτη Ιωάννη Λούλη, ο οποίος διέθεσε περίπου τα μισά από τα 120.000 γρόσια που κόστισε η κατασκευή του. Στην ίδια θέση είχε κατασκευαστεί παλιότερα, το 1823, ένα ξύλινο γεφύρι, το οποίο όμως δεν άντεξε την ορμή του ποταμού και καταστράφηκε πολύ σύντομα. Στο σημερινό πέτρινο γεφύρι, κάτω από την καμάρα του, διακρίνεται η μικρή καμπάνα που προειδοποιούσε τους περαστικούς να μην διαβούν το γεφύρι όταν φυσούσε δυνατός άνεμος από το εσωτερικό της χαράδρας, οπότε και υπήρχε κίνδυνος να παρασυρθούν και να πέσουν.
Ιερά Μονή Στομίου
Επειδή, όμως, εμείς βρεθήκαμε εκεί την άνοιξη, μπορέσαμε να περάσουμε τη γέφυρα απέναντι και να περπατήσουμε κατά μήκος του ποταμού Αωού. Το μονοπάτι οδηγεί στην Ιερά Μονή Στομίου, και θελήσαμε να την επισκεφθούμε.
Μονοπάτι που οδηγεί στην
Ιερά Μονή Στομίου
Θα μαγευτείτε από τη δύναμη της φύσης. Πρόκειται για ένα μονοπάτι με πυκνή βλάστηση, παράλληλα στον ποταμό Αωό. Θα κάνετε πολλές στάσεις για να τραβήξετε μοναδικές φωτογραφίες. Θα μπορέσετε να αφουγκραστείτε το ποτάμι, το οποίο θα σας παρασύρει νοητικά με τα άγρια νερά του. Σε κάποιο σημείο της διαδρομής θα βρείτε μια βρυσούλα. Καλό θα ήταν να κάνετε ένα σύντομο διάλειμμα, να πιείτε νερό εάν δεν έχετε μαζί σας και να ξεκουραστείτε γιατί η διαδρομή από εκεί και έπειτα δυσκολεύει. Υπάρχουν αρκετές ανηφόρες και σταδιακά θα απομακρύνεστε από τον ποταμό, όμως εκατέροθεν θα θαυμάσετε τα καταπράσινα δέντρα και τις πολύχρωμες πεταλούδες που θα πετάνε γύρω σας. Ίσως κουραστείτε λίγο, όμως φτάνοντας στην Ιερά Μονή Στομίου θα ανταμειφθείτε!
Ποταμός Αωός
Το μοναστήρι του Στομίου, αφιερωμένο στην Υπεραγία Θεοτόκο, είχε πρωτοκτιστεί στην απέναντι πλευρά το 1590, αλλά μεταφέρθηκε στη σημερινή του θέση το 1774, επειδή εκεί μετέβη θαυματουργικά η Ιερά Εικόνα της μονής. Έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην πνευματική καλλιέργεια των χωριών, αφού συντηρούσε συνεχώς πολλά σχολεία στη γύρω περιοχή, διατηρώντας έτσι αναμμένο το αληθινό φως της παιδείας, την ορθόδοξη ελληνοχριστιανική αγωγή, αυτή που άναψε τη φλόγα του 1821, αυτή που έφτιαξε τα μεγάλα Έπη των Βαλκανικών Απελευθερωτικών Πολέμων του 1912-1913, καθώς και το Έπος του 1940-41. Ίσως γι' αυτό μάλιστα τα Γερμανικά στρατεύματα κατοχής να κάψανε το Μοναστήρι το 1943. Ολόκληρο το μοναστήρι, εκτός από το Ναό, παρέμεινε κατεστραμμένο για δεκαπέντε χρόνια. Την ανοικοδόμηση και ανακαίνισή του ανέλαβε ο Όσιος Παΐσιος ο Αγιορείτης το 1958.

Όσιος Παΐσιος
Ο Όσιος Παΐσιος ο Αγιορείτης κατά κόσμον Αρσένιος Εζνεπίδης γεννήθηκε στα Φάρασα της Καππαδοκίας το 1924 μ.Χ.. Στην Ελλάδα, η οικογένεια του μικρού Αρσενίου εγκαταστάθηκε στην Κόνιτσα της Ηπείρου, όπου ο ίδιος πέρασε τα παιδικά και νεανικά του χρόνια. Όπως ο ίδιος γράφει: «Εμεγάλωσα στην νυν Ηρωϊκήν Πατρίδα μου Κόνιτσα». Ο Αρσένιος Εζνεπίδης μαθήτευσε την τέχνη του ξυλουργού την οποία άσκησε με μεγάλη επιμέλεια. Το 1949 μετέβη στο Άγιο Όρος, όπου και άφησε την τελευταία του πνοή το 1994.
Εάν νιώθετε ξεκούραστοι μετά την επίσκεψή σας στο μοναστήρι, μπορείτε να συνεχίσετε τη διαδρομή από εκεί, αφού σε εκείνο το σημείο ξεκινάει η χαράδρα του Αωού που φτάνει μέχρι τη μαγευτική Τύμφη.
Εμείς προτιμήσαμε να επιστρέψουμε στο κέντρο της Κόνιτσας. Κάνοντας μια βόλτα στα δρομάκια της, εντυπωσιαστήκαμε από το πώς έχουν χτιστεί όλα αυτά τα παραδοσιακά πέτρινα σπίτια με αμφιθεατρικό τρόπο ώστε όλοι οι κάτοικοι να έχουν θέα στον πανέμορφο Αωό, στον ορίζοντα και στα υπόλοιπα χωριά που βρίσκονται απέναντί της. Όποιος, όμως, έχει μείνει έστω και για λίγο στην Κόνιτσα, όπως εμείς, έχει διακρίνει πολλές περισσότερες ομορφιές!
Κόνιτσα
Η ιστορία της Κόνιτσας χάνεται στο βάθος των αιώνων. Από παλαιολιθικά ευρήματα στη βραχοσπηλιά του Βοϊδομάτη αποδεικνύεται η ύπαρξη ανθρώπων στην περιοχή πριν από 12 χιλιάδες χρόνια. Από τα περάσματα που άνοιξαν τα ποτάμια γύρω στο 2500 π.Χ. κατέβηκαν τα ελληνικά φύλα των Θεσπρωτών, των Θεσσαλών και των Μολοσσών που εγκαταστάθηκαν και στην περιοχή της Κόνιτσας φέρνοντας μαζί τους την Πρωτοελληνική γλώσσα. Με τις ανασκαφές των τελευταίων χρόνων στο λόφο Λιατοβούνι (στη συμβολή Αώου-Βοϊδομάτη) βρέθηκαν αντικείμενα της πρώιμης εποχής του σιδήρου (1100-900 π.χ.). Η περιοχή της Κόνιτσας, ταυτίζεται με την αρχαία Τριφυλία και αποτελεί το βόρειο σύνορο του Κοινού των Ηπειρωτών.
Κόνιτσα
Η ονομασία «Κόνιτσα» κάνει την εμφάνισή της στη σύγχρονη ιστορία την εποχή του Κωνσταντίνου Πωγωνάτου. Στο διάστημα της Τουρκοκρατίας, από το 1453 μέχρι το 1913 που απελευθερώθηκε, γνώρισε μεγάλη οικονομική και πολιτιστική άνθιση και έτυχε ευνοϊκής μεταχείρισης, αφού είναι ο τόπος καταγωγής της Χάμκως, μητέρας του Αλή Πασά. Μάλιστα, το 1775 πέρασε από εκεί ο Κοσμάς ο Αιτωλός ο οποίος ανέπτυξε σπουδαία θρησκευτική δράση στην εξισλαμισμένη από τους Τούρκους περιοχή. Κατά το 1925, με την ανταλλαγή των πληθυσμών, οι περισσότερες μουσουλμανικές οικογένειες της Κόνιτσας μετανάστευσαν στην Τουρκία και στη θέση τους εγκαταστάθηκαν πρόσφυγες από την Καππαδοκία. Κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, και συγκεκριμένα κατά την περίοδο 1940-1941 η Κόνιτσα υπέστη φοβερές καταστροφές όταν πυρπολήθηκε από τους Ιταλούς.
Συνεχίζοντας την περιήγησή μας στα σοκάκια της Κόνιτσας, κάτι που μας κέντρισε το ενδιαφέρον ήταν οι όμορφοι και περιποιημένοι κήποι των σπιτιών και όχι άδικα. Τα «κηπάρια», όπως αναφέρονται οι λαχανόκηποι των σπιτιών, είναι άμεσα συνδεδεμένα με την οργάνωση των οικιών της περιοχής. Σύμφωνα με τις παραδόσεις, αποτελούν μέρος της ακίνητης περιουσίας, η οποία, στο οικόπεδο της κατοικίας, περιλαμβάνει το σπίτι, το μαγειρείο, την αποθήκη, την στέρνα ή το πηγάδι, τον στάβλο κι άλλα μικρά κτίσματα ή βοηθητικές εγκαταστάσεις.
"Το μπαλκόνι της Κόνιτσας"
Ένα ακόμα σημείο που αξίζει να επισκεφθεί κανείς είναι ο Ιερός Ναός Αγίας Βαρβάρας. Πρόκειται για έναν μικρό, λιτό, αλλά όμορφο ναό. Όπως πληροφορηθήκαμε, το μικρό εκκλησάκι της Αγίας Βαρβάρας αποκαλείται από τους ντόπιους ως το "μπαλκόνι" της Κόνιτσας. Η θέα είναι πανοραμική καθώς βλέπεις όλη την περιοχή της πόλης της Κόνιτσας. Υπάρχει κι εκεί ένα μονοπάτι που οδηγεί σε αυτό το εκκλησάκι, επίσης γεμάτο με πυκνή βλάστηση. Αυτή την διαδρομή έκανε και ο Όσιος Παΐσιος και προσευχόταν στο ναό αυτόν όπου και του παρουσιάστηκε η Παναγία για δεύτερη φορά και του έδωσε την Θεία Χάρη της Προνόησης. Από εκεί θαυμάζει κανείς όλη την περιοχή της πόλης της Κόνιτσας, την χαράδρα του Αώου ποταμού, την κορυφή της Γκαμήλας και την Τύμφη. Περνώντας το εκκλησάκι υπάρχει ένα μικρό προαύλιο όπου οι Κονιτσιώτες μαζεύονταν την Καθαρή Δευτέρα για να πετάξουν τον χαρταετό και να γευματίσουν τα διάφορα νηστίσιμα. Πιο πέρα το μονοπατάκι συνεχίζεται και φτάνει στο Μεσαιωνικό Κάστρο. Η θέα της χαράδρας και του Αώου ποταμού είναι πανοραμική, μαγευτική, θα σας ανταμείψει για τον μικρό κόπο που θα φτάσετε στην κορυφή. Το μονοπάτι συνεχίζει από το Κάστρο και φτάνει στη οροσειρά του Σμόλικα στην θέση Αι-Μηνάδια.
Στην εποχή του Πύρρου χτίστηκαν σε διάφορα σημεία κάστρα για την προστασία των βορείων συνόρων του κράτους του. Αυτά τα κάστρα και οι παρακείμενες πόλεις καταστράφηκαν από τον ρωμαίο Αιμίλιο Παύλο που εξαφάνισε το 168 π.Χ. 70 ηπειρώτικες πόλεις και πούλησε ως σκλάβους 150.000 κατοίκους, κατά τη διάρκεια του Γ' Μακεδονικού πολέμου.
Τζαμί
Στην επιστροφή μας από τον Ιερό Ναό Αγίας Βαρβάρας ξεχωρίζει ένα τζαμί, η ίδρυση του οποίου αποδίδεται στον «Μεγαλοπρεπή» σουλτάνο Σουλεϊμάν, καθώς και τρία μνημεία μαυσωλεία που σώζονται στο πέρασμα των αιώνων μέσα στον οικισμό της Κόνιτσας.
Το τζαμί Σουλτάν Σουλεϊμάν χρονολογείται από τον 16ο αιώνα και σώζεται σήμερα ερειπωμένο στην Κάτω Κόνιτσα. Το τέμενος έχει ένα ψηλό περίτεχνο μιναρέ, δείγμα οθωμανικής αρχιτεκτονικής, όμως τμήμα του κατέρρευσε κατά τον μεγάλο σεισμό του 1996. Δίπλα στον μιναρέ υπάρχει ένας τετράγωνος χώρος προσευχής. Ο θόλος του τζαμιού, που έχει καταρρεύσει, φαίνεται πως στηριζόταν σε σφαιρικά τρίγωνα, που διαμορφώνονται στις τέσσερις γωνίες του χώρου.
Θέα από το ξενοδοχείο "Γερακοφωλιά"
Περπατώντας στην πλατεία της Κόνιτσας, παρατηρήσαμε ότι είναι ένας δήμος που σφύζει από ζωή. Υπάρχουν τα απαραίτητα που χρειάζεται κανείς για να κατοικήσει και επιπλέον υπάρχουν αρκετές καφετέριες και ταβερνάκια. Και για τους επισκέπτες όμως είναι το ιδανικό μέρος καθώς έχουν να επιλέξουν ανάμεσα σε έναν ευρύ αριθμό ξενοδοχείων για να διαμείνουν. Εμείς επιλέξαμε το ξενοδοχείο "Γερακοφωλιά", με ιδιοκτήτρια μια πολύ γλυκιά και φιλόξενη γυναίκα. Τόσο το ίδιο το δωμάτιο όσο και η θέα από τη βεράντα ήταν εντυπωσιακή. Γνωρίσαμε αρκετούς από τους κατοίκους της Κόνιτσας και πραγματικά μας έκαναν να νιώσουμε σαν να βρισκόμασταν στο σπίτι μας, στην ιδιαίτερη πατρίδα μας. Μάλιστα, συνομιλώντας αργότερα στην Αθήνα με έναν πρόσφυγα προερχόμενο από τον Πόντο, μας εξέφρασε την αγάπη του για τους Ηπειρώτες, αφού ήταν οι μόνοι που τους υποδέχτηκαν και τους φιλοξένησαν μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή.
"Εθνικό Ορφανοτροφείο Κονίτσης"
Στο κέντρο της Κόνιτσας, βρίσκεται επίσης το «Εθνικό Ορφανοτροφείο Κονίτσης» ιδρυθέν το 1925, το οποίο προσέφερε τόσο σε ελληνόπουλα όσο και σε ορφανά προσφυγόπουλα στέγη, αλλά και τη δυνατότητα πρακτικής επαγγελματικής κατάρτισης σε διάφορες τέχνες, όπως αυτή του μαραγκού. Ιδιαίτερη ήταν η συμβολή του και κατά τη διάρκεια αλλά και μετά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, φιλοξενώντας και πάλι τα ορφανά παιδιά οικογενειών που χαθήκαν στον πόλεμο. Το 1973 μετονομάστηκε σε «Κέντρο Παιδικής Μέριμνας Κόνιτσας». Σήμερα, είδαμε ότι φιλοξενούνται ολόκληρες οικογένειες προσφύγων.
Τέλος, για τους λάτρεις των σπορ,  η Κόνιτσα προσφέρει τη δυνατότητα στον επισκέπτη να απολαύσει καγιάκ, ράφτινγκ, ορειβασία, αλεξίπτωτο πλαγιάς, την πεζοπορία, το ποδήλατο βουνού και άλλες δραστηριότητες. Επίσης, οι επισκέπτες της περιοχής μπορούν να χαρούν την περιπέτεια στα βουνά του Σμόλικα, του Γράμμου και της Τύμφης μέσω της ορειβασίας αλλά και της αναρρίχησης. Καλό θα είναι βέβαια, προτού τολμήσετε μια τέτοια αναρρίχηση να απευθυνθείτε σε άτομα εξειδικευμένα σε αυτές τις δραστηριότητες για να σας κατευθύνουν σωστά. Εμείς γνωρίσαμε τον Στέργιο και τον Σταύρο, δυο φιλικά και δραστήρια παιδιά, που έχουν το ταξιδιωτικό γραφείο Papigo Travel, ξενώνες και τη σχολή Papigo Adventure και δραστηριοποιούνται στην ευρύτερη περιοχή.

Το ταξίδι μας αυτό ήταν μια αξέχαστη εμπειρία που είχαμε την τύχη να ζήσουμε! Η Κόνιτσα είναι η ιδανική περιοχή για να απολαύσει κανείς τόσο τον χειμώνα όσο και το καλοκαίρι.