Tuesday, July 19, 2016

Εξόρμηση στα Λουτρά της Αιδηψού

Μετά τα πολύωρα και μακρινά ταξίδια ήταν ευκαιρία να επισκεφθούμε μια κάπως πιο κοντινή περιοχή, που εδώ και καιρό θέλαμε να πάμε και να τη γνωρίσουμε. Κι έτσι ξεκινήσαμε για την Αιδηψό. Φύγαμε από την Αθήνα αργά το βράδυ και χρειαστήκαμε περίπου μιάμιση ώρα για να φτάσουμε στη Χαλκίδα. Η Χαλκίδα τα Σαββατόβραδα είναι γεμάτη ζωή. Κόσμος καθόταν στα μαγαζιά, σε καφετέριες, εστιατόρια και μπαρ, ενώ πολλοί ήταν εκείνοι που περπατούσαν κάνοντας βόλτες στον όμορφο και γεμάτο ζωή πεζόδρομο. Μείναμε κάμποση ώρα να παρατηρούμε από τη μια τα καΐκια που έπλεαν στα νερά της Χαλκίδας και από την άλλη όλον αυτό τον κόσμο.
Φυσικά, ένας από τους λόγους που κάνει γνωστή τη Χαλκίδα είναι το εντυπωσιακό φαινόμενο με τα «τρελά νερά» της. Το φαινόμενο του Ευρίπου είναι ευρύτερα γνωστό ως το φαινόμενο κατά το οποίο τα νερά του πορθμού αλλάζουν κατεύθυνση κάθε έξι ώρες. Το φαινόμενο αυτό έχει εξηγηθεί και οφείλεται στη  θέση των πλανητών της Γης, του Ήλιου και της Σελήνης. Το ρεύμα κινείται προς μία κατεύθυνση για 6 ώρες με ταχύτητα που συνήθως είναι 5-6 μίλια ανά ώρα, αμέσως μετά ακολουθεί ένα διάστημα περίπου 8 λεπτών, όπου τα νερά παραμένουν στάσιμα, και μετά αλλάζουν κατεύθυνση και κινούνται προς την αντίθετη κατεύθυνση για τις επόμενες 6 ώρες.
Κατά την διάρκεια ενός Σεληνιακού μήνα, παρουσιάζονται 2 περίοδοι κατά τις οποίες τα νερά είναι ακατάστατα, δηλαδή δεν ακολουθούν την προκαθορισμένη πορεία τους. Από αυτό το φαινόμενο έχει πάρει και το παρατσούκλι της η Χαλκίδα "Τρελά νερά". Το φαινόμενο αυτό παρουσιάζεται την 7η, 8η και 9η ημέρα της Σελήνης και μετά την 21η, 22η και 23η ημέρα της Σελήνης.
Συνεχίσαμε, λοιπόν, κρατώντας όλες αυτές τις όμορφες εικόνες για ακόμα περίπου δύο ώρες μέχρι την Αιδηψό. Κατά τη διάρκεια της διαδρομής, ο ήλιος άρχισε να σκαρφαλώνει στον ουρανό και πήρε τη θέση του φεγγαριού, που τόσες ώρες μάς συντρόφευε, και μας επέτρεψε να χαρούμε την καταπράσινη φύση που ανοιγόταν δεξιά και αριστερά μας.
Αυτό που αντικρίσαμε φτάνοντας στα Λουτρά της Αιδηψού ήταν κάτι το μαγευτικό. Γούρνες γεμάτες με νερό που κυριολεκτικά έβραζε, ενώ συνεχώς έβγαινε καινούριο από τη φυσική πηγή, και ακριβώς από κάτω η γαλήνια θάλασσα να ρίχνει ελαφρώς τα κύματά της πάνω στις φυσικές αυτές κολυμπήθρες. Φυσικά ήταν αδύνατον να αντισταθούμε και να μην «βουτήξουμε» σε αυτές τις μικρές ιδιωτικές πισίνες που σχημάτισε η φύση. Το καυτό και ιαματικό νερό σε συνδυασμό με τη θέα που ανοιγόταν μπροστά μας, μας άφησαν άφωνους. Για ώρα προσπαθούσαμε να αντιληφθούμε αυτό, ένα από τα πολλά μικρά και μεγάλα θαύματα της φύσης.
Και βέβαια, μάθαμε και την ιστορία που κρύβεται πίσω από την Αιδηψό και τα Λουτρά της. Από την αρχή της ιστορίας, αγγίζοντας σχεδόν τη μυθολογία, εξελίσσεται η ιστορία της Αιδηψού, απόλυτα συνυφασμένη με το πολύτιμο δώρο που της χάρισε η φύση. Η θεά Αθηνά ζήτησε από το θεό της φωτιάς, Ήφαιστο, να φέρει στην επιφάνεια της γης νερά θερμά, νερά να ξεκουράζουν, νερά να γιατρεύουν, ώστε ο προστατευόμενός της, ο μυθικός ήρωας Ηρακλής να έρχεται να ξεκουράζεται μετά από κάθε άθλο. Ο θεός Ήφαιστος δεν χάλασε το χατίρι της αγαπημένης του αδερφής. Χτύπησε με το θεϊκό σφυρί του τα έγκατα της γης και αμέσως ξεπήδησαν τα θερμά ιαματικά νερά. Έτσι, ο Ηρακλής λουζόταν στα καυτά νερά της μετά από κάθε άθλο, για να ξεκουραστεί και να ανακτήσει τις δυνάμεις του.
Ο Πλούταρχος αναφέρεται με ενθουσιασμό στα νερά αυτής της πόλης και τις απολαύσεις που προσφέρουν. Ο Στράβων περιγράφει με θαυμασμό τις ιαματικές πηγές της Αιδηψού με το καυτό νερό και τις θεραπευτικές τους ιδιότητες.
Ο φιλόσοφος Αριστοτέλης στα Μετεωρολογικά του, σε αναφορά του στις πηγές των Λουτρών, αναφέρει ότι η θάλασσα σχηματίζει υπόγεια ποτάμια και από αυτή την αιτία δημιουργήθηκαν τα θερμά λουτρά της Αιδηψού. Η περιοχή από τους παλαιότερους χρόνους ήταν γνωστή για τα χαλκουργεία της και ίσως αυτό δικαιολογεί το ότι ήταν από τις λίγες πόλεις που είχαν δικό τους νόμισμα. Το νόμισμα αυτό, που αναφέρει ο Ρήγας Φεραίος στη Χάρτα του, είχε χαραγμένο στη μία πλευρά κάβουρα και στην άλλη ένα ψάρι, συμβολίζοντας το θαλάσσιο πλούτο της περιοχής.
Αγαπημένη πόλη των Ρωμαίων, η Αιδηψός φιλοξένησε πλήθος αυτοκρατόρων, στρατηγών και συγκλητικών. Ο Αδριανός, ο Μάρκος Αυρήλιος, ο Σύλλας, είναι μερικοί μόνο από τον απέραντο κύκλο των Ρωμαίων που έσπευδαν κάθε χρόνο να ανακουφιστούν και να θεραπευτούν στα νερά της.
Όμως, εντυπωσιακή είναι και η σύγχρονη ιστορία της περιοχής. Η περιοχή πουλήθηκε το 1839 στους κατοίκους των οικισμών Αιδηψός, Γιάλτρα και Λιχάδα.
Οι κάτοικοι που ήθελαν να κάνουν τα λουτρά τους έστηναν καταλύματα στο συνοικισμό Πλατάνια των Λουτρών Αιδηψού, όπου υπήρχαν πηγές. Από το 1842 ο δήμος Αιδηψίων εισέπραττε λουτρικά δικαιώματα από τους λουόμενους και εστήθησαν παραπήγματα. Από το έτος 1875 με πρωτοβουλία του τότε Αρχιεπισκόπου Ευβοίας Καμπάνη, ανεγέρθηκε ο πρώτος οικίσκος και στη συνέχεια και άλλοι, για να φτάσουμε στην ανέγερση ξενοδοχείων.
Τα Λουτρά της Αιδηψού άρχισαν να κατοικούνται μόνιμα από το 1900 και μετά. Μέχρι το 1907 δεν απογραφόταν κανένας κάτοικος, γιατί τα Λουτρά χρησιμοποιούνταν μόνο κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, όσο διαρκούσε η λουτροθεραπεία.
Στις αρχές του 19ου αιώνα, η περιοχή της Αιδηψού δέχεται τους πρόσφυγες της Μικράς Ασίας, που θα δώσουν νέα ώθηση στην ανάπτυξη, στους τομείς της αλιείας, της γεωργίας και του εμπορίου.
Σύμφωνα με μια ντόπια λαϊκή παράδοση, η Λειψώ (αρχαίο όνομα της Αιδηψού) δεν ήταν παρά τα βιβλικά Σόδομα και Γόμορρα, η πόλη της αμαρτίας, εξαιτίας της αμαρτωλής ζωής που περνούσαν οι επισκέπτες εκεί, παραδίδεται ακόμα και η καταστροφή τους, μετά το αναποδογύρισμα και το βούλιαγμα της γης, καθώς και η μετέπειτα εμφάνιση των θερμών νερών. Η ίδια παράδοση λέει πως από τη βιβλική καταστροφή σώθηκε μόνο μια γυναίκα, η Ζαχάραινα ή Αγαθοσύνη, μαζί με τη γουρούνα της και τα γουρουνόπουλά της, τη μόνη της περιουσία, παράκουσε όμως τη θεία εντολή να μη γυρίσει να δει τα γεγονότα και τιμωρήθηκε με μαρμάρωμα στη θέση, που παρέμεινε ως τοπωνύμιο πάνω από το νεκροταφείο της Αιδηψού. Ενώ μια άλλη παράδοση, ταυτίζει την Αιδηψό με τη Βαβέλ.
Αφού είδαμε και μάθαμε όλες αυτές τις όμορφες ιστορίες για τον τόπο μας, για τη Χαλκίδα και τα Λουτρά Αιδηψού, πήραμε το δρόμο της επιστροφής. Έναν δρόμο με επίσης πολλές φυσικές ομορφιές που πραγματικά δεν χορταίνει κανείς να τις θαυμάζει. Ένα σύντομο ταξίδι που μας προσέφερε μοναδικές εικόνες, εμπειρίες και αναμνήσεις.