Thursday, November 8, 2018

Ταξίδι στην ιστορία της διώρυγας της Κορίνθου


Πόσες φορές έχουμε περάσει από την Κόρινθο με προορισμό κάποιο νομό της Πελοποννήσου, αλλά σπάνια θα σκεφτούμε να εξερευνήσουμε τις ομορφιές της! Εμείς αποφασίσαμε να σταθούμε, λοιπόν, λίγο παραπάνω εδώ και να μάθουμε περισσότερα για το μέρος, την ιστορία της διώρυγας και τον φυσικό της πλούτο.
Η «Άφνειος Κόρινθος» υπήρξε από την αρχαιότητα μια από τις πιο σημαντικές πόλεις του τότε γνωστού κόσμου, αλλά και της σύγχρονης Ελλάδας. Η γεωγραφική της θέση την ανέδειξε σε σπουδαίο Ναυτικό, Εμπορικό και Πολιτιστικό κέντρο.
Στα τέλη του 7ου προ Χριστού αιώνα και συγκεκριμένα στα 602 π.Χ., ο τότε τύραννος της Κορίνθου, ο Περίανδρος, αποφάσισε να ενώσει τον Κορινθιακό με τον Σαρωνικό Κόλπο. Σκοπός του ήταν να γίνουν προσπάθειες για την διάνοιξη διώρυγας στον ισθμό της Κορίνθου που θα επέτρεπε την αποφυγή του επικίνδυνου περίπλου της Πελοποννήσου και την συντόμευση της διαδρομής.
Τα σχέδια του Περίανδρου, όμως, έμειναν απραγματοποίητα. Οι τεχνικοί της εποχής τον απέτρεψαν γιατί παρατήρησαν διαφορά στάθμης στις δύο πλευρές που θα προκαλούσε ροή του Κορινθιακού μέσα στον Σαρωνικό με άγνωστες συνέπειες και ίσως πλημμύρες παραλίων της Αττικής.
Η πραγματικότητα όμως ήταν διαφορετική. Σύμφωνα με τις μαρτυρίες, ο Περίανδρος εγκατέλειψε τα σχέδιά του, όταν άκουσε την Πυθία και τους χρησμούς της. «Ισθμόν δε μη πυργούτε μήδ' ορύσσετε. Ζευς γαρ έθηκε νήσον η κ' εβούλετο» έλεγε ο χρησμός της Πυθίας. Η φράση αυτή και οι αντιδράσεις διαφόρων θρησκόληπτων της εποχής, αλλά και ο φόβος του ότι θα προκαλούσε την οργή των θεών, τον απέτρεψαν να προχωρήσει σε ένα σημαντικό για την εποχή έργο. Η αρχή βέβαια έγινε. Τα σκληρά πετρώματα δικαιολόγησαν τη φήμη για την οργή του θεού Ποσειδώνα, αλλά το κυριότερο ήταν οι τεράστιες τεχνικές δυσκολίες.
Ιστορικοί, όμως, σημειώνουν πως ο χρησμός προκλήθηκε από τους ιερείς της εποχής, αλλά και από τους κατοίκους της Κορίνθου. Ο λόγος για τους πρώτους ήταν ότι φοβήθηκαν μήπως με την διάνοιξη του Ισθμού, χάσουν τα πλούσια αφιερώματα-δώρα των εμπόρων και ο δεύτερος ήταν ότι η πόλη θα έχανε οικονομικούς πόρους, καθώς οι έμποροι απλώς θα περνούσαν και δεν θα διέμεναν πλέον στην Κόρινθο.
Μετά από αυτό ο Περίανδρος προσπάθησε να δώσει λύση στο πρόβλημα κατασκευάζοντας τον ονομαστό Δίολκο. Αυτός ήταν ένας ειδικός δρόμος στρωμένος με πλάκες πωρόλιθου, ντυμένος με ξύλα, από τον οποίο διαβιβάζονταν τα πλοία που ήταν αλειμμένα με λίπος από το λιμάνι Κεγχρεές στον Σαρωνικό κόλπο, μέχρι το λιμάνι Λέχαιον στον Κορινθιακό κόλπο. Τα πλοία φορτώνονταν σε ειδικά οχήματα και σύρονταν δια μέσου της ξηράς από τον δίολκο που ήταν πέντε μέτρα πλάτος, ενώ τα εμπορεύματα μεταφέρονταν με υποζύγια και δούλους. Η ιδέα αυτή ήταν πολύ πετυχημένη διότι τα πλοία της εποχής ήταν μικρών διαστάσεων και η δύναμη των δούλων και των ζώων ήταν επαρκής για το σκοπό αυτό. Το πρόβλημα όμως ήταν το κόστος για τα διόδια ήταν αρκετά υψηλό και συνήθως περνούσαν από τον δίολκο πολεμικά πλοία. Τα πανάκριβα τέλη (διόδια) που καταβάλλονταν στην Κόρινθο ήταν και το πιο σημαντικό έσοδο της πόλης.
Το όραμα του Περίανδρου βρήκε συνεχιστή, μετά από τρεις αιώνες περίπου. Ο Δημήτριος ο Πολιορκητής το 307 π.Χ αποφασίζει να θέσει και πάλι σε εφαρμογή το σχέδιο για την διάνοιξη της Διώρυγας. Ο αρχικός του ενθουσιασμός όμως δεν έχει συνέχεια, καθώς οι μηχανικοί που έφερε από την Αίγυπτο τον έπεισαν ότι έπρεπε να εγκαταλείψει το σχέδιο. Οι μηχανικοί τον διαβεβαίωσαν ότι τα νερά του Κορινθιακού που θα χύνονταν στον Σαρωνικό θα τον πλημμύριζαν, με συνέπεια να πνιγεί η Αίγινα και τα γειτονικά της νησιά.
Η ηγεμονία της Ρώμης δίνει νέα πνοή στο έργο, μετά από περίπου δυόμισι αιώνες. Η αρχή έγινε από τον Ιούλιο Καίσαρα το 44 μ.Χ. που αποτυγχάνει, όπως και ο Καλιγούλας, το 37 μ.Χ., αλλά και οι άλλοι αυτοκράτορες Γάιος και Αδριανός. Όμως τα σχέδια εγκαταλείφθηκαν για στρατιωτικούς και πολιτικούς λόγους. Μάλιστα το 40 μ.Χ. ο Γάιος, αναθέτει σε τεχνικούς τη μελέτη του έργου.
Το πιο σημαντικό βήμα όμως γίνεται όταν τα ηνία της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας παίρνει ο Νέρωνας που το 66 μ.Χ., σε ηλικία 29 ετών βρίσκεται στους αγώνες των Ισθμίων. Εκεί αποφασίζει, όπως αναφέρει ο Λουκιανός, να προχωρήσει το έργο και το ανακοινώνει στους Έλληνες. Λίγους μήνες μετά, το 67 μ.Χ., μάλιστα κάνει τα εγκαίνια των εργασιών, στις 28 Νοεμβρίου, σε μια εντυπωσιακή τελετή, όπου χρησιμοποιεί χρυσή αξίνα, υπό τη μουσική σαλπίγγων.
Ο Νέρωνας με ενθουσιασμό ασχολήθηκε πολύ έντονα για το έργο, για το οποίο εργάστηκαν χιλιάδες εργάτες, δούλοι και κατάδικοι που δούλεψαν πολύ σκληρά. Μάλιστα μόνο από την Ιουδαία στάλθηκαν 6.000 Εβραίοι αιχμάλωτοι. Η αναταραχή όμως στην Ρώμη αναγκάζει τον Νέρωνα να επιστρέψει για να αντιμετωπίσει την εξέγερση του στρατηγού Γάλβα. Τα έργα σταματούν απότομα λόγω της εξέγερσης και οριστικά μετά την δολοφονία του Νέρωνα, παρά το γεγονός ότι προχωρούσαν με καταπληκτική πρόοδο. Ακολούθησαν ο Ηρώδης Αττικός και οι Βυζαντινοί, αλλά χωρίς και πάλι αποτελέσματα.
Τα ίχνη των εργασιών διάνοιξης σε μήκος 3.300 μέτρων διατηρήθηκαν μέχρι τελευταία. Μετά από αιώνες και την οριστική διάνοιξη της διώρυγας βρέθηκαν 26 δοκιμαστικά πηγάδια βάθους 10 μέτρων το καθένα και διάφοροι τάφροι της εποχής του Νέρωνα που αποδεικνύουν πόσο σημαντικά βήματα είχαν γίνει.
Το 1687 οι Ενετοί προσπάθησαν και πάλι να ολοκληρώσουν το έργο, αλλά χωρίς αποτελέσματα, καθώς υπήρχαν ανυπέρβλητες δυσκολίες. Οι Ενετοί μάλιστα επιχείρησαν να διανοίξουν τον Ισθμό, ξεκινώντας τις εκσκαφές του από τον Κορινθιακό αυτή τη φορά. Οι μεγάλες όμως δυσκολίες που συνάντησαν οδήγησαν σχεδόν αμέσως στη διακοπή των εργασιών.
Το 1830 ο πρώτος Κυβερνήτης της Ελλάδας Ιωάννης Καποδίστριας αποφασίζει να προχωρήσει το μεγαλεπήβολο έργο. Το σχέδιο της διάνοιξης το Ισθμού ήρθε ξανά στο προσκήνιο. Ο Ιωάννης Καποδίστριας αναθέτει τη μελέτη στον Γάλλο μηχανικό Βιρλέ ντ’ Οστ, ο οποίος εκτίμησε ότι για να ολοκληρωθεί το έργο χρειαζόταν περίπου 40 εκατομμύρια χρυσά φράγκα. Το ποσό αυτό ήταν πάρα πολύ μεγάλο για το νεοσύστατο Ελληνικό Κράτος.
Το νερό όμως είχε κυλήσει στο αυλάκι. Το 1869 λειτουργεί η διώρυγα του Σουέζ και η εξέλιξη αυτή κινητοποιεί και την Ελληνική κυβέρνηση που αποφασίζει ότι πρέπει να εντείνει τις προσπάθειές της. Την ίδια χρονιά η Κυβέρνηση Ζαΐμη αποφασίζει και ψηφίζει το νόμο «περί διορύξεως του Ισθμού» και ουσιαστικά λαμβάνονται ευνοϊκές αποφάσεις για τη σύσταση εταιρειών για να αναλάβουν το έργο.
Με τη ρύθμιση αυτή είχε δικαίωμα η κυβέρνηση να παραχωρήσει σε εταιρεία ή ιδιώτη το προνόμιο κατασκευής και εκμεταλεύσως της Διώρυγας της Κορίνθου. Για το σκοπό αυτό υπέγραψε το 1870 Σύμβαση με Γάλλους επιχειρηματίες. Η Σύμβαση αυτή όμως, ατόνησε και το 1882 έγινε δυνατόν να συσταθεί η «Διεθνής Εταιρεία της Θαλάσσιας Διώρυγας της Κορίνθου» από τον Ούγγρο στρατηγό Στέφανο Τυρρ, στον οποίο το Ελληνικό Δημόσιο ένα χρόνο νωρίτερα είχε κατακυρώσει το έργο με το προνόμιο εκμετάλλευσής του για 99 χρόνια.
Η εταιρεία συγκροτήθηκε με τη συνδρομή γαλλικής τράπεζας και το εταιρικό κεφάλαιο αποτελείτο από 60.000 μετοχές των 500 φράγκων η καθεμία. Η Γαλλία με διόρυξη του Ισθμού της Κορίνθου αναμείχτηκε στη μεγαλύτερη κερδοσκοπική φάση του 19ου αιώνα στην Ευρώπη. Οι Γαλλικές κατασκευαστικές εταιρείες που ενεπλάκησαν στο έργο εξελίχτηκαν σε πανίσχυρους οικονομικούς φορείς και τα έργα άρχισαν, πάνω στα σχέδια του Νέρωνα.
Η έναρξη των εργασιών έγινε στις 23 Απριλίου 1882, παρουσία του Βασιλιά Γεωργίου Α΄ και πολλών επισήμων. Αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα δημόσιων έργων που συντελέστηκαν στα τέλη του 19ου αιώνα και συνδέθηκαν με το πρόσωπο του εκσυγχρονιστή Πρωθυπουργού Χαρίλαου Τρικούπη.
Η μελέτη του έργου έγινε από τον Ούγγρο Μπ. Γκέρστερ, αρχιμηχανικό της Διώρυγας Φραγκίσκου στην Ουγγαρία. Για την υλοποίησή του συνεργάστηκαν αρχιτέκτονες και μηχανικοί απ’ όλη την Ευρώπη και χρησιμοποιήθηκαν πρωτότυπα εκρηκτικά μηχανήματα, δυναμίτιδα και άλλες εκρηκτικές ύλες, από τα εργοστάσια της οικογένειας Νόμπελ στην Ιταλία και τη Γερμανία. Όμως το έργο και πάλι σταματάει μετά από περίπου οκτώ χρόνια, λόγω χρεοκοπίας του Τυρρ και έλλειψης χρημάτων.
Το 1890 η προσπάθεια συνεχίσθηκε από την Ελληνική Εταιρεία Εργοληψιών και συμμετοχή του Ανδρέα Συγγρού. Τελικά η Διώρυγα ανοίχθηκε το 1893 μετά από εργασίες 11 ετών. Στις 25/7/1893 γίνονται, με την παρουσία των Βασιλέων και της Κυβερνήσεως, χοροστατούντος του Μητροπολίτη Κορινθίας, τα εγκαίνια της Διώρυγας. Η διάνοιξη του Ισθμού, ένα από τα σημαντικότερα κατασκευαστικά επιτεύγματα της περιόδου, συντόμευσε το θαλάσσιο δρόμο από τον Πειραιά στην Ιταλία κατά το ήμισυ.

Tuesday, October 23, 2018

Ο Φάουστ προσκυνητής στο άγαλμα της Αθηνάς

Συντάκτης Θωμάς Χατζηθωμάς



Η απόκτηση της απόλυτης γνώσης, της υπέρτατης σοφίας, δεν απασχόλησε μόνο το Φάουστ, πολλοί άνθρωποι, αρκετοί εκ των οποίων ευφυέστατοι, προσπάθησαν να το κατορθώσουν. Είναι αρκετά ενδιαφέρον το γεγονός πως στην αρχαία Ελλάδα κανείς δεν σκέφτηκε ή καλύτερα δεν τόλμησε καν να σκεφτεί ότι θα μπορούσε να προσεγγίσει την απόλυτη γνώση, για τους αρχαίους Έλληνες αυτό πιθανόν να αποτελούσε ύβρη, κάτι που ξεπερνάει τα ανθρώπινα όρια, μια ασυγχώρητη ασέβεια προς τους θεούς. Αντίθετα αναγνώρισαν με ευλάβεια την αξία της γνώσης μέσα στα ανθρώπινα πλαίσια και την πρακτική της χρησιμότητα στην καθημερινή ζωή, ιδίως στην ελληνιστική περίοδο, με κύριους εκφραστές αυτής της στάσης τους επικούρειους και τους στωικούς. Ουσιαστικά οι αρχαίοι Έλληνες απενοχοποίησαν τη γνώση και εν τέλει τη συνείδηση, καθαρίζοντας την από κάθε ιουδαϊκό θεολογικό κατάλοιπο και ανεβάζοντας την στο βάθρο της υπέρτατης ανθρώπινης αρετής. Η ιουδαϊκή παράδοση κατέστησε ένοχη και αμαρτωλή τη γνώση με το προπατορικό αμάρτημα, οι πρωτόπλαστοι, τη στιγμή της ανυπακοής τους απέκτησαν αυτοσυνειδησία και κριτική σκέψη με αποτέλεσμα να εκδιωχθούν από τον παράδεισο, έτσι η συνείδηση απέκτησε ένοχο και μιαρό χαρακτήρα. Ο άνθρωπος εξελίχθηκε και διαχώρισε τον εαυτό του από το ζώο, απέκτησε συνείδηση με ό,τι αρνητικό συνεπάγεται αυτό, δηλαδή τον πόνο και την αγωνία της ύπαρξης, άποψη που μπορούμε να πούμε, ίσως και λίγο αυθαίρετα, πως συμφωνεί και ως ένα σημείο συνοδοιπορεί με το φιλοσοφικό ρεύμα του υπαρξισμού. Αντίθετα οι Έλληνες κατέλυσαν αυτή την ενοχή και καθαγίασαν τη γνώση, την αυτογνωσία, την αυτοσυνειδησία και εν γένει την ύπαρξη, στην αρχαιοελληνική μυθολογία αλλά και στην απλή καθημερινότητα, η γνώση ήταν αθώα, η Θεά της σοφίας, η Αθηνά, ήταν παρθένα, άσπιλη, χωρίς τίποτα το αξιοκατάκριτο ενώ το γνώθι σαυτόν αποτελούσε αξιέπαινη αρετή.
Η γνώση αποτελεί τη μία όψη του νομίσματος, η άλλη είναι η αλήθεια και είναι αχώριστες αδερφές όπως αχώριστα είναι τα δύο στοιχεία του Γιν-γιανγκ, όταν αναφερόμαστε στη γνώση εννοούμε τη γνώση της αλήθειας, της πραγματικότητας. Η αλήθεια όμως, αυτή η γητεύτρα των ποιητών και των φιλοσόφων, είναι κάτι σχετικό, η απόλυτη μορφή της είναι κάτι απρόσιτο στην ανθρώπινη συνείδηση, όπως πολύ σωστά εξέφρασε με σαφήνεια ο Καντ. Αν αναζητήσουμε σ’ αυτήν κάτι απόλυτο μέσα στα ανθρώπινα πεπερασμένα πλαίσια, τότε είμαστε υποχρεωμένοι να παραδεχτούμε τον υποκειμενικό της χαρακτήρα, η καθολική αντικειμενική γνώση δεν μπορεί να γίνει αντιληπτή από τη συνείδηση μας, βρίσκεται πάνω από τα γνωστικά όριά της, η αντικειμενική αλήθεια είναι μια σύμβαση που κάναμε εμείς οι άνθρωποι μεταξύ μας για να μην αλληλοεξοντωθούμε, μια αναγκαστική συμφωνία για να επιβιώσουμε και να αναπτυχθούμε πολιτισμικά. Οι παγκόσμιες και αναλλοίωτες αξίες κι αλήθειες λοιπόν δεν μπορούν να γίνουν κατανοητές από εμάς, είμαστε ανίκανοι ν’ αντιληφθούμε την απόλυτη αλήθεια, αν το καταφέρναμε, μάλλον θα μεταμορφωνόμασταν αυτόματα σε κάτι θεϊκό, γεγονός φυσικά αδύνατο. Με αυτό συνάδει το φιλοσοφικό ρεύμα του σκεπτικισμού, κύριος εκφραστής του οποίου στην αρχαιότητα ήταν ο Πύρρων ο Ηλείος. Ο άνθρωπος από τη χαραυγή της σκέψης του ανέπτυξε μια σχέση δέους με την αλήθεια, προσπάθησε να την προσεγγίσει κατανοώντας τη φύση της και τη σχέση της με την πραγματικότητα, ενώ στην αρχαία Ελλάδα και συγκεκριμένα με τους προσωκρατικούς φιλοσόφους εκφράστηκαν, έστω και δειλά και πάντα μέσα σε αισθησιοκρατικά πλαίσια, τα πρώτα κριτήρια αξιολόγησης της εγκυρότητας της γνώσης. Από την Αναγέννηση και μετά και κυρίως στην εποχή του Διαφωτισμού, αναγνωρίστηκαν τα όρια μέσα στα οποία στοιχειοθετείται η γνώση, δηλαδή τα όρια που θέτει η ανθρώπινη φύση και πολύ περισσότερο κατανοήθηκαν οι σχέσεις μεταξύ της σκέψης και του εξωτερικού αντικειμένου, της αντίληψης και του πράγματος, σχέσεις κατά κύριο λόγο ταυτότητας και αντίθεσης.
Είναι γνωστό σαφώς πως δεν υπάρχει μόνο μία αποδεκτή θεωρία της γνώσης, κάθε φιλοσοφικό σύστημα προσπάθησε να πλησιάσει τη γνώση και εν τέλει την αλήθεια με τη δικιά του μεθοδολογία και τα δικά του συμπεράσματα. Το κέντρο του ενδιαφέροντος για την προσωκρατική φιλοσοφία ήταν η φύση, εκεί αναζήτησαν την πολυπόθητη πηγή της γνώσης στοχαστές όπως ο Θαλής, ο Αναξίμανδρος, ο Γοργίας, ο Αναξαγόρας, ακόμα και ο Ηράκλειτος. Αυτή η εποχή χαρακτηρίζεται έντονα από την αντίθεση μεταξύ του Ηράκλειτου, του φιλοσόφου του γίγνεσθαι και του Παρμενίδη, του φιλοσόφου του είναι και της ελεατικής σχολής, μία αντίθεση που παρέμεινε γόνιμα ενεργή ακόμη και στην κλασική περίοδο. Αντίθετα, με το Σωκράτη η φιλοσοφία απέκτησε έναν πιο ανθρωποκεντρικό χαρακτήρα. Οι ‘επίγονοι’ του Σωκράτη ασχολήθηκαν πιο εμπεριστατωμένα με τη σχέση συνείδησης κι αντικειμένου, προσπαθώντας να κατανοήσουν με ποιο τρόπο μπορεί να συντελεστεί η ταύτιση μεταξύ τους, αγνοώντας, όπως ήταν φυσικό κι αναμενόμενο για την εποχή, τις αδυναμίες που εμφανίζονται από την ανθρώπινη αντιληπτική ικανότητα, τα προβλήματα που προκύπτουν από τη δομή και τον τρόπο λειτουργίας της σκέψης και τέλος τους περιορισμούς που παρουσιάζονται όταν αυτή η σκέψη προσπαθεί να εκφράσει τα αποτελέσματα των συλλογισμών της μέσω της προκαθορισμένης λειτουργίας της γλώσσας. Ο Πλάτωνας υποστήριξε πως το αντικείμενο της γνώσης είναι η ιδέα, η έννοια κάποιου πράγματος, δηλαδή τα βασικά χαρακτηριστικά του, το είναι αυτό καθεαυτό. Γι’ αυτόν η επιθυμητή ταύτιση νόησης κι αντικειμένου, ψυχής και πράγματος, είναι δεδομένη αφού η ψυχή στην προηγούμενη ζωή της είχε δει την ιδέα μέσα στην εντέλεια της και τώρα έχει πλέον τη δυνατότητα, βλέποντας το αντικείμενο που την πρεσβεύει, να την ξαναθυμηθεί και να την κατανοήσει. Και για τον Αριστοτέλη γνώση σημαίνει ταύτιση της ψυχής με το εξωτερικό αντικείμενο, όχι με το ίδιο το αντικείμενο αλλά ταύτιση της ψυχής με τη μορφή του αντικειμένου, δηλαδή με τη διάταξη των ιδιοτήτων που το συνιστούν, με απλά λόγια, γνώση κατ’ αυτόν τον τρόπο σημαίνει προσδιορισμός από τη μεριά της αντιλαμβάνουσας συνείδησης, όλων των χαρακτηριστικών γνωρισμάτων του πράγματος. Μπορούμε να υποστηρίξουμε λοιπόν πως ο σταγειρίτης φιλόσοφος παρουσιάζει τη γνώση ως τη συνειδητοποίηση της μοναδικής και αντικειμενικά δοσμένης τάξης των πραγμάτων και γενικά του κόσμου.
Η αριστοτελική γνωσιολογία επαναλαμβάνεται με ασήμαντες σχεδόν παραλλαγές, σε μεγάλη κλίμακα, και στην μεσαιωνική χριστιανική θεολογία. Σύμφωνα με αυτήν, το υπόβαθρο πάνω στο οποίο βασίζεται η αποκτηθείσα γνώση είναι μια πρωταρχική συγγένεια της ψυχής του ανθρώπου με το Θεό, χάρη στην οποία αυτός, δηλαδή ο άνθρωπος, μπορεί να μετέχει και από προνομιακή θέση μάλιστα, στον εκλεκτικό κόσμο της διάνοιας, καθιστώντας δυνατή μια σχετική συνάφεια με το Θεό. Μία κοσμοθεωρία που τοποθετεί φυσικά τον άνθρωπο στο κέντρο του σύμπαντος, εξομοιώνοντας τον κατ’ εικόνα με το δημιουργό του. Από την Αναγέννηση και μετά μια διαφορετική ομάδα στοχαστών με κύριο εκπρόσωπο τον Ντεκάρ, έδωσε μια διαφορετική εκδοχή κι έβαλε σε καινούρια τροχιά τον αγώνα για μια πιο ολοκληρωμένη προσέγγιση της θεωρίας της γνώσης, μια εκδοχή που προσωπικά με βρίσκει πιο σύμφωνο. Αυτοί οι φιλόσοφοι λοιπόν υποστήριξαν πως ο κόσμος, μέσα στον οποίο υπάρχει το αντικείμενο της γνώσης, είναι υποκειμενικός ή καλύτερα γίνεται αντιληπτός διαφορετικά από κάθε άνθρωπο, ανάλογα με την προσωπικότητα και την ικανότητα του για τεκμηριωμένο στοχασμό. Ακόμα κι αν υπάρχει μια αντικειμενική τάξη στο σύμπαν, μια απόλυτη αλήθεια, εμείς δεν θα μπορέσουμε να την κατανοήσουμε πλήρως ποτέ, αφού η γνώση που αποκτούμε προέρχεται μέσα από σχετικά κι ως εκ τούτου αναποτελεσματικά κριτήρια. Αυτή η ομάδα διανοητών που έχει τις ρίζες της όπως είπαμε στον σκεπτικισμό κι αργότερα στον στωικισμό, στην μετά μεσαιωνική εποχή απαρτίστηκε μόνο από ιδεαλιστές φιλοσόφους τους οποίους μπορούμε κάλλιστα να ονομάσουμε υποκειμενικούς ιδεαλιστές. Από το σημείο αυτό και μετά, το βασικό πρόβλημα προς επίλυση για τη γνωσιολογία ήταν η ταύτιση αυτής της υποκειμενικής αντίληψης και του ‘αντικειμενικού’ κόσμου, έτσι ώστε η γνώση που προσλαμβάνουμε ως σκεπτόμενα όντα να αποκτήσει ένα ‘σχετικά απόλυτο’ κύρος.
Η φιλοσοφία του εικοστού αιώνα βάδισε μια τελείως διαφορετική πορεία, καταργώντας ουσιαστικά τον υποκειμενικό ή αντικειμενικό χαρακτήρα της γνώσης, υποστηρίζοντας πως η γνώση που αποκτούμε, είτε έχει σχέση με μια απόλυτη αλήθεια είτε όχι, έχει λογικό -μαθηματική διάταξη, υπόκειται στους περιορισμούς της ανθρώπινης φύσης ή απλά αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο, στοχαζόμαστε πάνω σ’ αυτόν και τον εκφράζουμε με λογικές και μαθηματικές προτάσεις κι αξιώματα, γιατί έτσι είναι η δομή και η λειτουργία του ανθρώπινου εγκεφάλου, χωρίς αυτό να σημαίνει πως οι λογικές προτάσεις που δημιουργούμε για να εκφράσουμε τους συλλογισμούς μας ταυτίζονται  με την πραγματικότητα αυτή καθεαυτή.  Ο Βιτγκενστάιν και η σχολή της Βιέννης ήταν οι κύριοι θιασώτες της άποψης αυτής. Επίσης στο στόχαστρο του προβληματισμού των φιλοσόφων του τελευταίου αιώνα μπήκαν πολύ περισσότερο οι συνθήκες μέσα στις οποίες παρουσιάζεται το αντικείμενο προς κατανόηση, ανάλογα με τις οποίες επιλέγεται και η μέθοδος εξέτασης και ανάλυσής του, οπότε ουσιαστικά δεν μιλάμε πλέον για ανασύσταση των ιδιοτήτων του αντικειμένου αλλά για μια εκ βαθέων αποκάλυψη του. Το άλλο σημαντικό στοιχείο που προσέφερε η σύγχρονη σκέψη για την ολοκλήρωση της γνωσιολογίας ως επιστήμης είναι η θεωρία πως τα γνωστικά πεδία μέσω των οποίων αποκτά ο άνθρωπος τη γνώση του, είναι τόσα πολλά κι ανόμοια μεταξύ τους, ώστε ο καθορισμός μιας έγκυρης γνώσης είναι σχεδόν αδύνατος, καθιστώντας έτσι τη γνωσιολογία ως το συνδετικό κι απαραίτητο κρίκο όλων των επιμέρους επιστημών. Η θεωρία της γνώσης πλέον επιλέγει μεθόδους και σχήματα αναφοράς, δημιουργώντας έτσι τα κατάλληλα εργαλεία τα οποία προσφέρει αφειδώς και ασμένως σε κάθε σχετική επιστήμη που θα τα ζητήσει. Μια προσπάθεια απόλυτα δικαιολογημένη αφού όπως ήταν φυσιολογικό, κάθε εκπρόσωπος της προσπάθησε να ανεβάσει τη γνωσιολογία στο επίπεδο μιας αξιοσέβαστης, ενίοτε δαφνοστεφούς επιστήμης, έτσι ακριβώς όπως φιλοδοξούσε να καταστήσει τη φιλοσοφία ο Χέγκελ.
Αυτή συνοπτικά είναι η περιπέτεια της γνωσιοθεωρίας, δηλαδή η προσπάθεια του ανθρώπου να προσδώσει κύρος κι επιστημονική, ‘μετρήσιμη’ αντικειμενικότητα στη γνώση που καταφέρνει να αποκτήσει μέσω των αισθητηριακών του οργάνων και της σκέψης του. Η ιστορία της απόλυτης γνώσης και της συνεπακόλουθης δύναμης που επιφέρει η απόκτηση της ξεκινάει όπως προαναφέρθηκε την πρωτο-αναγεννησιακή περίοδο με τη γνωστή, μυθική πλέον φιγούρα του δόκτορος Φάουστ. Νομίζω πως είναι περιττό να αναζητήσουμε τις αιτίες που έσπρωξαν έναν άνθρωπο σαν αυτόν να επιχειρήσει κάτι τέτοιο, μια γενναία ψυχή όπως ο Φάουστ, περιφρονητικά αρνητική προς την πεζότητα της καθημερινότητας, προς αυτό που η μεγάλη Κική Δημουλά ονόμασε απλά ως ‘το λίγο του κόσμου’, θα ήταν παράδοξο αν τελικά δεν το προσπαθούσε. Άλλωστε είναι μια πανανθρώπινη απαίτηση, η απόκτηση της καθολικής αλήθειας και η άμεση επαφή με το θείο ήταν πάντοτε μια αλαζονική επιθυμία κάθε ανθρώπου ή τουλάχιστον κάθε ξεχωριστού ανθρώπου. Το κύριο χαρακτηριστικό γνώρισμα της ψυχής είναι η συνεχής αναζήτηση απαντήσεων στις σημαντικές μεταφυσικές ανησυχίες που την ταλανίζουν, μια αναζήτηση που προσκομίζει συνεχώς καινούριες ερωτήσεις μετατρέποντας έτσι αυτόν τον αγώνα σε ένα διαρκώς ανανεωμένο κύκλο. Ο φιλόσοφος, ο σοφός άνθρωπος, έχει αναπτύξει την ικανότητα να βλέπει ολιστικά, απόλυτα τον κόσμο γύρω του, οπλισμένος με μια στωική γαλήνη και αταραξία, χωρίς τους χωρο-χρονικούς περιορισμούς που ταλαιπωρούν τον ‘κοινό άνθρωπό’, σπάζοντας την νομοτελειακή γραμμικότητα της ύπαρξης, ενεργώντας έστω και σε περιορισμένη κλίμακα σαν Θεός. Η γνώση είναι δύναμη έλεγε ο Ντεκάρ, θα προσέθετα για να ολοκληρώσω τη φράση του πως γνώση είναι η δύναμη που σε καθιστά ικανό να βλέπεις τα αόρατα, να σκέφτεσαι τα αδιανόητα, να μεταμορφώνεις την καθημερινότητα από μια απλή επανάληψη καθορισμένων γεγονότων και καταστάσεων σε μια εντυπωσιακή, απροσδόκητη έκπληξη, σε μια ανεπανάληπτη φαντασμαγορία. Ο Φάουστ το ήξερε καλά αυτό, έστω κι αν χρειάστηκε να πληρώσει με την ψυχή του για να το αποκτήσει, όταν το κέρδος είναι μεγάλο, το τίμημα είναι πάντα υψηλό.



Tuesday, September 25, 2018

Όμορφο, κλασικό Ναύπλιο

Για τους ταξιδιώτες, οι εξορμήσεις δεν τελειώνουν με το πέρας του καλοκαιριού. Απλώς ίσως να αλλάζουν στυλ. Ξεφεύγουμε από το κυκλαδίτικο λευκό, τα μπλε παντζούρια, τις πυκνές βουκαμβίλιες και μεταφερόμαστε σε μέρη με μεγαλύτερες πόλεις, πλατείες και πλακόστρωτα για ατελείωτες περατζάδες.
Εμείς επιλέξαμε για το Σαββατοκύριακο να επισκεφτούμε το υπέροχο Ναύπλιο μιας και βρίσκεται μόλις 2 ώρες μακριά από την Αθήνα. Για εμένα προσωπικά το Ναύπλιο αποτελεί έναν από τους μοναδικούς προορισμούς σίγουρα για όλο το χρόνο, αλλά κυρίως το φθινόπωρο, μια εποχή που μάλλον δεν θα επιλέξω να περάσω τη μέρα μου σε παραλίες, αλλά σίγουρα δεν είναι και η κατάλληλη στιγμή ακόμα για βουνό.
Φτάνοντας στο Ναύπλιο προτιμήσαμε να ξεκουραστούμε για λίγο, απολαμβάνοντας τον κρύο καφέ μας σε μια από τις καφετέριες της πόλης και φυσικά οργανώνοντας το πρόγραμμά μας και τη μέρα μας.
Φυσικά, το πρώτο πράγμα που αποφασίσαμε να κάνουμε είναι να επισκεφτούμε το Παλαμήδι -παίρνοντας βεβαιώς μια βαθιά ανάσα. Το να ανέβεις 999 σκαλιά σίγουρα δεν είναι εύκολο, από ένα σημείο και έπειτα αρχίζεις να κουράζεσαι, αλλά δε θες να σταματήσεις, αφού όσο φτάνεις προς το τέλος, τόσο η θέα σου κόβει την ανάσα. Και πράγματι, ο λόφος προσφέρει ένα υπέροχο πανόραμα του Ναυπλίου και της θάλασσας που σίγουρα σε αποζημιώνει.
Αφού κάτσαμε για λίγη ώρα στο Παλαμήδι, ώστε να γεμίσουμε το μυαλό μας με αυτές τις όμορφες εικόνες που είχαμε μπροστά μας και να ανακτήσουμε τις δυνάμεις μας, πήραμε το δρόμο της επιστροφής. Η κατηφόρα είναι σαφέστατα πιο εύκολη, επομένως, χρειαστήκαμε το μισό χρόνο για να βρεθούμε ξανά στην πόλη.
Κάνοντας μια βόλτα, στο επίκεντρο της παλιάς πόλης, βλέπουμε την πλατεία Συντάγματος να περιτριγυρίζεται από ιστορικά κτήρια, το Τριανόν, το κτήριο του Αρχαιολογικού Μουσείου και της Εθνικής Τράπεζας, φτιαγμένο στον μεσοπόλεμο. Στους γύρω δρόμους ανακαλύψαμε την πρώτη Βουλή των Ελλήνων, την εκκλησία του Αγίου Σπυρίδωνα έξω από την οποία δολοφονήθηκε το 1831 ο Ιωάννης Καποδίστριας και απέναντι το μοναδικό χαμάμ της πόλης. Ξαφνικά νιώθεις να μεταφέρεσαι δύο αιώνες πίσω, όπου οι δρόμοι είναι μικρότεροι και η κίνηση και η βουή λιγότερη. Πόσο όμορφο είναι να χάνεται το σώμα σου και το πνεύμα σου σε τέτοιες πόλεις!
Την Κυριακή, μετά τον πρωινό καφέ μας και λίγο πριν πάρουμε το δρόμο της επιστροφής για την Αθήνα, αποφασίσαμε να επισκεφτούμε το Μουσείο Κομπολογιού μιας και δεν έχουμε δει πουθενά αλλού κάτι παρόμοιο. Ο ιδιοκτήτης του αφιέρωσε πάνω από 40 χρόνια, συλλέγοντας και μαθαίνοντας τα πάντα γύρω από το κομπολόι. Στη συλλογή του βρήκαμε περίπου 700 διαφορετικά κομπολόγια μουσουλμάνων, χριστιανών, καθολικών, ινδουιστών, βουδιστών, Ελλήνων και Τούρκων.
Εντυπωσιασμένοι από τις εικόνες που είδαμε, αποχαιρετήσαμε το Ναύπλιο, υποσχόμενοι φυσικά ότι θα επιστρέψουμε με την πρώτη ευκαιρία, αφού είναι σίγουρα μια πόλη που δε τη βαριέσαι ποτέ!
Όσον αφορά τη διαμονή σας, είναι κάτι που δε χρειάζεται να σας αγχώνει αφού υπάρχει πληθώρα ξενοδοχείων για να επιλέξετε. Εμείς προτείνουμε το Dias Boutique Hotel το οποίο είναι πρώην κατοικία του Υψηλάντη, βρίσκεται σε κεντρική τοποθεσία στο Ναύπλιο και προσφέρει θέα στο Παλαμήδι και στην Ακροναυπλία.

Thursday, August 30, 2018

Αποχαιρετούμε το καλοκαίρι από την Ελαφόνησο


Τελευταίες ημέρες του καλοκαιριού και αποφασίσαμε να το αποχαιρετίσουμε και να ευχηθούμε καλό φθινόπωρο με μια τελευταία (;) βουτιά στα κρυστάλλινα νερά της Ελαφονήσου!
Γεωγραφικά η Ελαφόνησος βρίσκεται στο νοτιοανατολικό άκρο της Πελοποννήσου, ανήκει στο νομό Λακωνίας και έχει έκταση μόλις 19 τετ. χλμ..
Το όνομά της η Ελαφόνησος το οφείλει στο πλούσιο κυνήγι που υπήρχε στην περιοχή από την αρχαιότητα, καθώς, όπως αναφέρεται και από τον Παυσανία, πολλά ήταν τα ιερά της Αρτέμιδος στην περιοχή και πιο συγκεκριμένα από την ύπαρξη πλήθους μικρόσωμων ελαφιών κόκκινου χρώματος. Άλλωστε και το διάσημο άγαλμα της Θεάς Αρτέμιδος στο Μουσείο του Λούβρου, που κρατά ένα τέτοιο ελάφι, έχει βρεθεί στην ευρύτερη περιοχή.
Η Ελαφόνησος διαθέτει μοναδικό φυσικό πλούτο, εξαιρετικά τοπία και παραλίες που μπορείτε να απολαύσετε, ναούς ιστορικής σημασίας, χτισμένους στα ερείπια βυζαντινών και παλιότερων χτισιμάτων, σημαντική λαογραφία βασισμένη στη ναυτική παράδοση του τόπου, αλλά και καλά κρυμμένα υποθαλάσσια μυστικά.
Στην περιοχή Φουντιάνικα μπορείτε να απολαύσετε ένα πανέμορφο τοπίο. Μέσα σε μια εικόνα συνυπάρχουν από τη μια το σύμβολο του πανάρχαιου πολιτισμού, η νησίδα Παύλο Πέτρι και ο αγέρωχος Κάβο Μαλιάς από την άλλη.
Στο κέντρο του νησιού, η Βάρδια, είναι το ψηλότερο σημείο της Ελαφονήσου. Από εδώ θα θαυμάσετε το όμορφο τοπίο από το Σαρακήνικο και το Στενό της Ελαφονήσου έως τα Κήθυρα και την περίφημη Χερσόνησο του Μαλέα.
Στην περιοχή της Λεύκης βρίσκεται η διεθνώς φημισμένη παραλία του Σίμου. Την παραλία χωρίζει το Σαρακήνικο δημιουργώντας δύο όρμους, τον όρμο του Σαρακήνικου και τον όρμο του Φράγκου. Η ατέλειωτη παραλία του Σίμου διαθέτει αμμουδιά με ψιλή χρυσή άμμο και αμμόλοφους στο εσωτερικό της, ενώ το δάσος με τα θαλασσόκεδρα απλώνεται σε μεγάλη έκταση και ενώνει τις δύο παραλίες.
Λίγο ανατολικότερα του Σίμου και απέναντι από το Κάβο Μαλιά, βρίσκεται ο όρμος της Λεύκης, μια μικρή παραλία που συνδυάζει τη λεύκη άμμο με τα βράχια, νερά με πλούσιο βυθό και πανέμορφες σμαραγδένιες αποχρώσεις.
Στην περιοχή Κάτω Νησί και απέναντι από τις ακτές της Μάνης, θα βρείτε την παραλία της Παναγίας. Πρόκειται για μεγάλη αμμώδη παραλία με βαθιά καταγάλανα νερά. Κατά μήκος της υπάρχουν σπάνιοι αμμόλοφοι και δάσος από θαλασσόκεδρα. Χαρακτηριστικό της παραλίας είναι τα γνωστά «νησιά της Παναγίας», οι τρεις νησίδες, Κασέλα, Πρασονήσι και Λεφτό νησί.
Απέναντι από την Ελαφόνησο βρίσκονται δύο ακόμη παραλίες, αυτή της Πούντας και η μικρότερη του Παυλοπετριού, ακριβώς απέναντι από την νησίδα «Παύλο Πέτρι». Στο σημείο αυτό συνιστάται η ιδιαίτερη προσοχή από τους επισκέπτες, αφού ο βυθός από την παραλία μέχρι και τη νησίδα φιλοξενεί τη βυθισμένη πολιτεία, ένα εξαιρετικής σημασίας υποθαλάσσιο μνημείο.
Τέλος, στην ίδια περιοχή και πιο πέρα από την παραλία του Παυλοπετριού, βρίσκεται το Χαμόκυλο, που γειτνιάζει με τη λίμνη Στρογγύλη, τον υγροβιότοπο της Ελαφονήσου. Πρόκειται για ένα πανέμορφο σημείο με ιδιαίτερο οικολογικό ενδιαφέρον, αφού από τη μία πλευρά βρέχεται από τη λίμνη και από την άλλη από τη θάλασσα.
Επιλέγουμε λοιπόν την Ελαφόνησο για να απολαύσουμε τις τελευταίες ημέρες του καλοκαιριού γεμίζοντας τις μπαταρίες μας κάνοντας μακροβούτια στα καθαρά και κρυστάλλινα νερά, που είναι σαν να βγήκαν από φωτογραφίες τροπικών νησιών και απολαμβάνοντας την τοπική κουζίνα που αποτελείται κυρίως από φρέσκα και καλομαγειρεμένα ψάρια.

Thursday, August 16, 2018

Επιλέγοντας Erasmus Placement!


Όλοι μας, κάποια στιγμή, κατά τη διάρκεια των φοιτητικών μας χρόνων ακούσαμε από φίλους, γνωστούς και συμφοιτητές να μιλάνε για το Erasmus Placement. Και σίγουρα όλοι μας ακούσαμε για αρκετούς που έλαβαν μέρος σε αυτό. Ακούγοντας Erasmus Placement το μυαλό μας σίγουρα ταξιδεύει σε διάφορες χώρες. Καταλαβαίνουμε ότι αυτό συνδέεται άμεσα με τις σπουδές μας και ξέρουμε αυτόματα ότι χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία καλύπτει τα έξοδά μας σε ένα μεγάλο μέρος.

Ας δούμε, όμως, λίγο πιο αναλυτικά, τι είναι το Erasmus Placement;
Το πρόγραμμα Erasmus Placement είναι ένα πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για πρακτική άσκηση φοιτητών. Η πρακτική άσκηση μπορεί να πραγματοποιηθεί σε όλες σχεδόν τις ευρωπαϊκές χώρες για διάστημα 3 έως 12 μηνών. Οι φοιτητές μπορούν έτσι να εργαστούν σε μια εταιρία, ένα πανεπιστήμιο, ένα ερευνητικό κέντρο ή σε έναν άλλο οργανισμό στο εξωτερικό και να αποκτήσουν επαγγελματική εμπειρία. Η πρακτική άσκηση αναγνωρίζεται ως μέρος των σπουδών, ενώ παράλληλα παρέχεται και μερική χρηματοδότηση.
Βεβαίως, αν και το Erasmus Placement ανήκει στην ίδια κατηγορία προγραμμάτων διά βίου μάθησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης με το Erasmus, είναι πολύ διαφορετικό από αυτό. Το Erasmus αποτελεί πρόγραμμα σπουδών σε αντίστοιχο κλάδο και πανεπιστήμιο με αυτό που φοιτά ο εκάστοτε σπουδαστής. Εμπεριέχει μαθήματα, εργασίες και εξετάσεις και αντιστοιχεί στο εξάμηνο σπουδών που διανύει ο φοιτητής.
Από την άλλη, το Erasmus Placement, όπως προαναφέρθηκε, είναι η πρακτική άσκηση, όπου ο φοιτητής επιλέγει μια άλλη χώρα από τη χώρα σπουδών του για να την πραγματοποιήσει.
Δεκτοί γίνονται προπτυχιακοί, μεταπτυχιακοί ή διδακτορικοί φοιτητές ΑΕΙ ή ΤΕΙ. Στην περίπτωση των προπτυχιακών φοιτητών, συνήθως προτιμούνται φοιτητές 2ου έτους ή ανώτερου. Erasmus Placement μπορούν να κάνουν φοιτητές ανεξάρτητα από το αν η πρακτική άσκηση είναι υποχρεωτική στο πρόγραμμα σπουδών τους. Προαπαιτούμενο είναι, φυσικά, οι ασκούμενοι να ξέρουν οπωσδήποτε μία ξένη γλώσσα, συνήθως αγγλικά.
Στην περίπτωση που κάποιος φοιτητής ενδιαφέρεται να πραγματοποιήσει πρακτική άσκηση στα όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πρέπει να γνωρίζει ότι αυτό δεν γίνεται μέσω Erasmus Placement, αφού η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση προκηρύσσει δύο φορές το χρόνο πρακτική άσκηση στους φορείς της.

Τι κερδίζει ο φοιτητής από την εμπειρία του Erasmus Placement;

Επιλέγοντας το Erasmus Placement για πρακτική άσκηση, επιλέγει κανείς να αποκτήσει την πρώτη του, σχετική με το πεδίο σπουδών του, εργασιακή εμπειρία σε χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Μάλιστα, πριν την έναρξη του Erasmus Placement, ο φοιτητής έχει συμφωνήσει με τον υπεύθυνο καθηγητή σχετικά με τα καθήκοντα και τις δεξιότητες που θα αποκτήσει ο τελευταίος στη διάρκεια της πρακτικής άσκησης. Αυτή η συμφωνία είναι επίσημη και υπογεγραμμένη (ως ένα επίσημο έγγραφο που λέγεται Training Agreement). Έτσι, γυρνώντας από το Erasmus Placement, αναγράφεται η πρακτική άσκηση στην αναλυτική βαθμολογία του φοιτητή.
Βεβαίως, το πρόγραμμα αυτό της Ευρωπαϊκής Ένωσης προσφέρει ένα πολύτιμο προβάδισμα των συμμετεχόντων όσον αφορά στη μετέπειτα επαγγελματική τους σταδιοδρομία. Σίγουρα το να ζεις και να εργάζεσαι σε μια ξένη χώρα, πέρα από τα θετικά, όπως το ότι μαθαίνεις έναν καινούριο τόπο και μια διαφορετική κουλτούρα, έχει και αρκετές δυσκολίες. Ο φοιτητής καλείται να προσαρμοστεί τόσο στο περιβάλλον εργασίας όσο και στους ρυθμούς της εκεί ζωής, γεγονός που τον γεμίζει με παραπάνω εφόδια από αυτά της εργασίας.
Τέλος, το σημαντικότερο όλων είναι ότι πραγματοποιώντας πρακτική άσκηση στο εξωτερικό ο φοιτητής αποκτά αυτοπεποίθηση και πάθος για το αντικείμενό του, αφού πλέον το βλέπει εκ των έσω. Κάνει πράξη τις θεωρίες που έχει μάθει κατά τη διάρκεια των σπουδών του και αναλαμβάνει projects μαζί με άλλα άτομα του ίδιου χώρου, μαθαίνοντας έτσι να συνεργάζεται και να αναλαμβάνει πρωτοβουλίες.

Το Erasmus Placement, λοιπόν, σίγουρα, αποτελεί μια συναρπαστική πρόκληση που κάθε φοιτητής είναι καλό να τολμήσει!

Thursday, August 9, 2018

Εκτόξευση των ποσοστών ανακύκλωσης στον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών!

Δεν διαθέτουμε απλά ένα από τα πιο καλαίσθητα και πολύ καθαρά αεροδρόμια, παγκοσμίως, αλλά και ένα αεροδρόμιο που δείχνει με πολλούς τρόπους σεβασμό προς το περιβάλλον.
Η εταιρεία αεροδρομίου, συμμετείχε από σύστασή της ενεργά στον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Περιβάλλοντος κατά τον Ιούνιο. Και φέτος, διοργανώθηκε διαγωνισμός ανακύκλωσης για τους εργαζομένους της αεροδρομιακής κοινότητας, συνεισφέροντας στην καταπολέμηση της μόλυνσης από τα πλαστικά απορρίμματα και ενισχύοντας το πρόγραμμα ανακύκλωσης. Παράλληλα, σε μια συμβολική αρχική κίνηση, στους χώρους εργασίας των υπαλλήλων της εταιρείας, καταργήθηκε η χρήση όλων των πλαστικών ειδών εστίασης μιας χρήσης, τα οποία αντικαταστάθηκαν με φιλικά προς το περιβάλλον υλικά.
Ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών έχει αναπτύξει ένα ολοκληρωμένο σύστημα για τη διαχείριση όλων των απορριμμάτων που παράγονται στο Αεροδρόμιο, το οποίο στηρίζεται στην αρχή «Ο Ρυπαίνων Πληρώνει», προωθεί τη διαλογή στην πηγή και παρέχει οικονομικά κίνητρα στα Τρίτα Μέρη του Αεροδρομίου για την ανακύκλωση.
Αξίζει να σημειωθεί ότι από το 3% του ποσοστού ανακύκλωσης του αεροδρομίου το 2001, το 2017 έφθασε σε πάνω από 60%.
Περαιτέρω ενέργειες του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών για την προστασία του περιβάλλοντος και προς την βιώσιμη ανάπτυξη αφορούν στην Κλιματική Αλλαγή, στη Βιοποικιλότητας, στις Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και άλλους τομείς.

Μερικές από τις πρωτοβουλίες ενδεικτικά είναι:
1. Υλοποίηση Σχεδίου Δράσης για την Κλιματική Αλλαγή με αποτέλεσμα τη μείωση του αποτυπώματος άνθρακα του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών περισσότερο από 40% από το 2005 μέχρι σήμερα.
2. Πιστοποίηση του Συστήματος Διαχείρισης Ενέργειας σύμφωνα με τις απαιτήσεις του διεθνούς προτύπου ISO 50001.
3. Πιλοτική εφαρμογή μέσω του προγράμματος «Η Ψηφιακή Πύλη ΙΙ: Πρόκληση Καινοτομίας στον Αερολιμένα», «έξυπνων κάδων» απορριμμάτων αυξάνοντας την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση του προσωπικού του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών.
4. Επαναπιστοποίηση του Συστήματος Περιβαλλοντικής Διαχείρισης σύμφωνα με τη νέα έκδοση του προτύπου ISO 14001:2015.
5. Επιβράβευση των σχολείων του Δήμου Σπάτων-Αρτέμιδος για την ενεργή συμμετοχή των μαθητών στο Πρόγραμμα Ανακύκλωσης του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών, προσφέροντας εκπαιδευτικό υλικό και υποστηρίζοντας περιβαλλοντικές δραστηριότητες. Το 2017 οι μαθητές ανακύκλωσαν 7 τόνους χαρτιού ενώ από το 2005 μέχρι σήμερα η ανακύκλωση ξεπερνά τους 81 τόνους.
6. Συνέχιση για 2η χρονιά του προγράμματος περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης των μαθητών που κατοικούν στην περιοχή των Μεσογείων. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει παρουσιάσεις και περιηγήσεις σε μαθητές Λυκείου των όμορων Δήμων, σε χώρους του Αεροδρομίου που σχετίζονται με το περιβάλλον και τον πολιτισμό, όπως είναι ο κινητός σταθμός μέτρησης περιβαλλοντικών παραμέτρων, το Φωτοβολταϊκό Πάρκο, η Έκθεση Αρχαιολογικών Ευρημάτων, το Κέντρο Επεξεργασίας Λυμάτων κ.α. Από την αρχή του σχολικού έτους 2017-2018 έχουν πραγματοποιηθεί 18 επισκέψεις με την συμμετοχή 803 μαθητών και των καθηγητών τους, ενώ το πρόγραμμα θα συνεχιστεί και την επόμενη σχολική χρονιά.
7. Εφαρμογή εκπαιδευτικού προγράμματος για 3η συνεχόμενη χρονιά σε συνεργασία με την ΜΚΟ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ ΣΟΣ σε τοπικά σχολεία, με σκοπό την ευαισθητοποίηση των μαθητών σε θέματα διαχείρισης νερού. Μέχρι το τέλος του 2017 πάνω από 3.500 μαθητές συμμετείχαν και επιμορφώθηκαν σχετικά με την ορθολογική διαχείριση αυτού του πολύτιμου φυσικού πόρου.
8. Χορηγία υποτροφιών, για 15η χρονιά, σε 2 μεταπτυχιακούς φοιτητές του Πανεπιστημίου Αιγαίου (Τμήμα Περιβάλλοντος), ενθαρρύνοντας και ενισχύοντας την ακαδημαϊκή έρευνα στον τομέα της προστασίας του περιβάλλοντος.

Wednesday, August 8, 2018

Ηλιοχώρι Ιωαννίνων: γιατί το καλοκαίρι δεν σημαίνει απαραίτητα νησί!

Το Ντομπρίνοβο (Ηλιοχώρι) είναι ένα από τα Βλαχοχώρια του Ζαγορίου και διοικητικά ανήκει στον Δήμο Τύμφης.
Βρίσκεται 70 περίπου χιλιόμετρα βορειοανατολικά των Ιωαννίνων, στις πλαγιές του όρους Τύμφη, με υψόμετρο περίπου 900μ.  μέσα στην καταπράσινη φύση.
Το πότε ακριβώς κτίσθηκε το χωριό, δεν μπορεί να προσδιορισθεί.
Από ευρήματα και προφορικές μαρτυρίες φαίνεται ότι είναι δημιούργημα της συνένωσης πολλών μικρών συνοικισμών που προϋπήρχαν στην περιοχή.
Δεν είναι δυνατόν να εξακριβωθεί το πότε συνέβη αυτό αν και τα ευρήματα στην περιοχή, μας πάνε πολύ παλιά πίσω, σε χρόνους προελληνικούς όπως μαρτυρούν άλλωστε και τα λείψανα πελασγικών κτισμάτων στην θέση «Ρασιανιά».
Για διαφόρους λόγους (π.χ. εξαιτίας της έλλειψης πόσιμου νερού σε ορισμένα μέρη) οι κάτοικοι αυτών των περιοχών σταδιακά εγκαταστάθηκαν στην σημερινή τοποθεσία του χωριού.
Γνωρίζουμε πάντως ότι στα μέσα του 14ου αιώνα στο χωριό κτίζεται το μοναστήρι της Παναγίας, από Κρητικούς μοναχούς.
Το 1431, η Τουρκική καταγραφή καταχωρεί στα μητρώα της το χωριό ως κόμη με 1180 κατοίκους.
Και στους επόμενους αιώνες το Νομπρίνοβο βρίσκεται σε ανάλογη άνθηση.
Χαρακτηριστικό της σπουδαίας κοινωνικής οργάνωσης που υπήρχε στο χωριό εκείνη την εποχή, είναι ένα έγγραφο που ανέφερε την συμφωνία του χωριού με έναν γιατρό από τις Πάδες.
Σύμφωνα με αυτό το συμφωνητικό, το χωριό θα κατέβαλε μίσθωμα για έναν χρόνο στον γιατρό ώστε να παρέχει στους κατοίκους του δωρεάν περίθαλψη. Η φαρμακευτική αγωγή θα χρεωνόταν στους ίδιους τους κατοίκους. Το έγγραφο αυτό συντάχθηκε το 1616 και υπήρχε σύμφωνα με μαρτυρίες χωριανών ως το 1943, όταν οι Ναζί έκαψαν το χωριό.
Στο διάστημα του μεσοπολέμου στο χωριό η κατάσταση γίνεται πολύ δύσκολη και πολλοί κάτοικοι ξενιτεύονται.
Το χωριό αρχίζει να συρρικνώνεται για τα καλά και το 1940 αριθμεί μόλις 132 κατοίκους.
Λίγο πιο νωρίς, το 1927, «αποφασίζεται» η αλλαγή του ονόματος. Το Ντομπρίνοβο γίνεται πλέον Ηλιοχώρι.
Ο επερχόμενος Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος και η Γερμανική κατοχή δίνουν ακόμη ένα χτύπημα στο δοκιμαζόμενο Ηλιοχώρι.
Στις 18 Οκτωβρίου του 1943 οι Γερμανοί καίνε όλα τα χωριά της περιοχής.
Ο εμφύλιος πόλεμος  που ακολουθεί χειροτερεύει ακόμη περισσότερο την κατάσταση.
Πολλοί χωριανοί φεύγουν ως πολιτικοί πρόσφυγες από την πατρίδα τους και άλλοι ακολουθούν το «ρεύμα της εποχής», την αστυφιλία.
Άλλωστε το χωριό δεν έχει τίποτα να τους προσφέρει, τα πάντα καταστράφηκαν και όσα λίγα απέμειναν (κυρίως οικόσιτα ζώα), το καλοκαίρι του 1949 δημεύονται από τον Ελληνικό Στρατό.
Έτσι το 1951 στο χωριό καταγράφονται μόλις 52 κάτοικοι και είκοσι χρόνια αργότερα 49.
Μέσα σε εκατό χρόνια οι 1200 κάτοικοι του Ντομπρίνοβου έγιναν 49 και το χωριό ερημώνει.
Ο 21ος αιώνας άρχισε με ακόμη πιο ανησυχητικά μηνύματα αφού η επίσημη καταγραφή του 2001 βρίσκει το Ηλιοχώρι να αριθμεί μόλις 40 κατοίκους.
Το Ηλιοχώρι, ένα μικρό πανέμορφο ζαγοροχώρι με ιδιαίτερη ρυμοτομία, αμφιθεατρικά χτισμένο, κοιτάζει τον Βοιδομάτη ποταμό ενώ πίσω του βρίσκεται η εντυπωσιακή Βορεινή ορθοπλαγία της Γκαμίλα. Αλπικό τοπίο με την ηρεμία του δάσους μπροστά του και την ένταση της πιο εντυπωσιακής κορυφογραμμής στην Ελλάδα πίσω του. Ένα χωριό φημισμένο για τους καταρράκτες της "Μπάλτα ντι Στρίγκα".
Το μικρό χωριό του Ζαγορίου χάνεται μέσα στην πυκνή βλάστηση που καλύπτει τις πλαγιές της Τύμφης. Για να φτάσουμε στους καταρράκτες ακολουθήσαμε ένα πέτρινο κατηφορικό και καλά διατηρημένο μονοπάτι 1070 μέτρων. Είναι σε γενικές γραμμές ασφαλές, βατό και σε ορισμένα μόνο σημεία μπορεί να δυσκολέψει κάποιον που δεν είναι ιδιαίτερα συνηθισμένος σε πεζοπορίες. Κάποιες μικρές κατολισθήσεις αλλά και η φυσιολογική φθορά με το πέρασμα του χρόνου έχουν αφήσει το στίγμα τους με την μορφή κάποιων καθιζήσεων, που έχουν χαλάσει διάφορα σημεία και σκαλοπάτια του μονοπατιού.
Η διαδρομή είναι κουραστική αλλά μας αποζημιώνει η υπέροχη θέα των βουνών της Τύμφης και η κατάφυτη περιοχή! Η φύση πραγματικά οργιάζει και το πράσινο κυριαρχεί όπου και αν κοιτάξεις, καθώς κατηφορίζεις! Τα μέτρα σταδιακά μειώνονται και η προσμονή για τον τελικό προορισμό αυξάνεται κατακόρυφα.
Περί τα μισά της διαδρομής συναντούμε και το ξωκλήσι του Αγίου Αθανασίου, όπου μπορούμε να κάνουμε μια σύντομη στάση για ξεκούραση, αλλά και για να χαθούμε στη μοναδική θέα που προσφέρει το καταπράσινο τοπίο!
Καταλαβαίνουμε ότι βρισκόμαστε κοντά, αφού εκτός από το θρόισμα των φύλλων των δέντρων, πλέον μπορούμε να ακούσουμε και τα ορμητικά νερά που πέφτουν από ψηλά.
Μπροστά μας ανοίγονται δυο μονοπάτια, το ένα που κατευθύνεται προς τα πάνω και το άλλο που κατευθύνεται προς τα κάτω, αλλά όποιο και να διαλέξουμε να ακολουθήσουμε θα βρεθούμε στους πολυπόθητους καταρράκτες.
Ένας μεγάλος καταρράκτης, ο μεγαλύτερος, έριχνε με δύναμη από τα 25 περίπου μέτρα το νερό σε μια μεγάλη λίμνη, μια πισίνα με κρυστάλλινα, πεντακάθαρα νερά! Από εκείνο το σημείο η λίμνη τροφοδοτούσε ένα δεύτερο, μικρότερο καταρράκτη που με τη σειρά του έριχνε το νερό σε μια άλλη λιμνούλα, ένα επίπεδο χαμηλότερα! Ξανά, ένας ακόμη καταρράκτης δημιουργούνταν, ο οποίος με τη σειρά του έστελνε το νερό σε μια τρίτη πισίνα, η οποία και μετατρεπόταν σε ένα ορμητικό ρέμα.
Βέβαια, ακολουθώντας το μονοπάτι που πηγαίνει προς τα πάνω, θα βρεθούμε στον μεγαλύτερο από τους τρεις καταρράκτες που διαθέτει και την πιο εύκολα προσβάσιμη πισίνα. Το όνομά του; Κρυοπόταμος. Και μόλις βουτήξαμε στα κρυστάλλινα νερά της λίμνης του, καταλάβαμε γιατί ονομάστηκε έτσι! Το παγωμένο νερό μάς διαπερνά, αλλά μόλις αρχίζουμε να το συνηθίζουμε η αίσθηση είναι μοναδική.
Κι όπως όλα τα ωραία κάποτε τελειώνουν, έτσι και η εξόρμηση στους μαγευτικούς καταρράκτες έφτασε στο τέλος της. Η επιστροφή βέβαια στο χωριό είναι αρκετά κουραστική, αφού είναι ανηφορική, αλλά οι εικόνες που αντικρίσαμε μας κρατούν συντροφιά και μας δίνουν δύναμη!